miniatuur|Karl Brandt hoort zijn vonnis aan. Het Artsenproces (officieel: Verenigde Staten van Amerika vs. Karl Brandt, et al.) was het eerste van twaalf processen die de Verenigde Staten na de Tweede Wereldoorlog in Neurenberg (deels ook in Frankfurt am Main) tegen verdachten van oorlogsmisdaden voerden. Deze processen werden - in tegenstelling tot het bekendere Proces van Neurenberg waar nazikopstukken werden berecht - niet voor een internationaal tribunaal gehouden maar voor Amerikaanse militaire rechtbanken. De twaalf processen vonden wel in dezelfde ruimte plaats.
De 23 aangeklaagden in het Artsenproces waren bijna allemaal arts en werden er onder meer van beschuldigd betrokken te zijn geweest bij medische experimenten op gevangenen. De officiële aanklacht was op 25 oktober 1946 en het proces duurde van 9 december van dat jaar tot 20 augustus 1947. Van de 23 verdachten werden er zeven volledig vrijgesproken, zeven anderen kregen de doodstraf en de rest kreeg een gevangenisstraf variërend van tien jaar tot levenslang.
Aanklacht Bij het artsenproces waren er vier aanklachten: I Samenzwering om oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid te plegen als beschreven in aanklacht II en III. II Oorlogsmisdaden: het uitvoeren van medische experimenten op krijgsgevangenen en burgers van bezette gebieden zonder dat het slachtoffer hier toestemming voor had gegeven, alsmede deelname aan de massamoord op gevangenen in concentratiekampen. III Misdaden tegen de menselijkheid: het plegen van de bij II beschreven misdaden op Duitse burgers. IV Lidmaatschap van een criminele organisatie, de SS.
De SS was bij het eerdere Proces van Neurenberg tot een criminele organisatie verklaard. Alle verdachten verklaarden "niet schuldig" te zijn. De rechters verwierpen grotendeels aanklacht 1, omdat deze buiten hun bevoegdheden viel.
Aangeklaagden AangeklaagdeFotoRangFunctieSchuldig aan aanklachtenOordeelViktor Brack75pxSS-OberführerHoofd van de Hauptamt II in de Kanselarij van de FührerII, III, IVDoodstraf – uitgevoerd op 2 juni 1948Karl Brandt75pxSS-Gruppenführer en Generalleutnant in de Waffen-SSRijkscommissaris voor de gezondheid en gezondheidszorg, Generalkommissar voor "Kampfstofffragen" (chemische wapens), Euthanasiebevollmächtigter, lijfarts van Adolf Hitler II, III, IVDoodstraf – uitgevoerd op 2 juni 1948Rudolf Brandt75pxSS-StandartenführerPersoonlijk assistent van Heinrich Himmler met een leidinggevende functie bij het ministerie van Binnenlandse ZakenII, III, IVDoodstraf – uitgevoerd op 2 juni 1948Karl Gebhardt75pxSS-Gruppenführer en Generalleutnant in de Waffen-SS Persoonlijk arts van Himmler, hoofd van de SS-artsen en hoofd van het Duitse Rode KruisII, III, IVDoodstraf – uitgevoerd op 2 juni 1948Waldemar Hoven75pxSS-HauptsturmführerHoofdarts in het concentratiekamp BuchenwaldII, III, IVDoodstraf – uitgevoerd op 2 juni 1948Joachim Mrugowsky75pxSS-OberführerOberster Hygieniker, Reichsarzt SS und Polizei, Chef des Hygienischen Institutes der Waffen-SSII, III, IVDoodstraf – uitgevoerd op 2 juni 1948Wolfram Sievers75pxSS-StandartenführerDirecteur van het Institut für Wehrwissenschaftliche ZweckforschungII, III, IVDoodstraf – uitgevoerd op 2 juni 1948Fritz Fischer75pxSS-Sturmbannführer in de Waffen-SSAssistent van de eveneens aangeklaagde Karl GebhardtII, III, IVLevenslange gevangenisstrafop 31 januari 1951 omgezet in 10 jaar op 1 april 1954 vroegtijdig vrijgelatenKarl Genzken75pxSS-Gruppenführer en Generalleutnant in de Waffen-SSHoofd van de medische afdeling van de Waffen-SSII, III, IVLevenslange gevangenisstrafop 31 januari 1951 omgezet in 20 jaar op 1 april 1954 vroegtijdig vrijgelatenSiegfried Handloser75px GeneraloberstabsarztHoofd van de Medische Dienst van de Wehrmacht, medisch inspecteur van het legerII, IIILevenslange gevangenisstraf op 31 januari 1951 omgezet in 20 jaar in december 1953 om gezondheidsredenen vroegtijdig vrijgelatenGerhard Rose75pxGeneralarzt in de LuftwaffeVicepresident en hoofd van de afdeling voor tropische geneeskunde, hoogleraar aan het Robert Koch Instituut II, III Levenslange gevangenisstrafop 31 januari 1951 omgezet in 15 jaar op 3 juni 1955 vroegtijdig vrijgelatenOskar Schröder75pxGeneraloberstabsarztInspekteur des Luftwaffe-Sanitätswesens en Chef des Sanitätswesens der LuftwaffeII, IIILevenslange gevangenisstrafop 31 januari 1951 omgezet in 15 jaar op 1 april 1954 vroegtijdig vrijgelatenHermann Becker-Freyseng75pxStabsarzt in de LuftwaffeReferent für Luftfahrmedizin beim Sanitätsinspekteur der Luftwaffe, Abteilungsleiter Luftfahrtmedizinisches InstitutII, III20 jaar gevangenisstrafop 31 januari 1951 omgezet in 10 jaar op 20 november 1952 vroegtijdig vrijgelatenHerta Oberheuser75pxArts in het concentratiekamp Ravensbrück, assistente van mede-aangeklaagde Karl GebhardtII, III20 jaar gevangenisstrafop 31 januari 1951 omgezet in 10 jaar op 4 april 1952 vroegtijdig vrijgelatenWilhelm Beiglböck75pxadviserend arts in de LuftwaffeHoofdarts aan de universiteitskliniek van WenenII, III15 jaar gevangenisstrafop 31 januari 1951 omgezet in 10 jaar op 15 december 1951 vroegtijdig vrijgelatenHelmut Poppendick75pxSS-OberführerChef des Persönlichen Stabes des Reichsarztes SS und PolizeiIV10 jaar gevangenisstrafop 31 januari 1951 vroegtijdig vrijgelatenKurt Blome75pxGeneralartztPlaatsvervanger van Reichsgesundheitsführer Leonardo Conti, plaatsvervangend hoofd van de Reichsärztekammer VrijspraakAdolf Pokorny75pxSanitätsoffizierArts, gespecialiseerd in huid- en geslachtsziektes VrijspraakPaul Rostock75pxGeneralarzt der ReserveChirurg in Berlijn, adviseur van het leger, Amtschef der Dienststelle Medizinische Wissenschaft und Forschung onder Karl Brandt VrijspraakKonrad Schäfer75pxUnterarzt der LuftwaffeAssistent-arts bij het chemotherapeutisches laboratium Schering AG, instituut voor luchtvaartgeneeskunde, Berljn VrijspraakSiegfried Ruff75pxHauptmann-vliegerDirecteur van Deutsche Versuchsanstalt für Luftfahrt VrijspraakGeorg Weltz75pxOberfeldarztChef van het instituut voor luchtvaartmedicijnen in München VrijspraakWolfgang Romberg75pxArts bij de Medische Dienst van de LuchtmachtVrijspraak
In zijn algemeenheid kregen de personen van wie bewezen was dat ze lid waren van een criminele organisatie zoals gedefinieerd door het Internationale Militaire Tribunaal de doodstraf, en de anderen gevangenisstraf.
Uitvoering straffen De zeven personen die de doodstraf kregen, werden op 2 juni 1948 opgehangen in de Landberg gevangenis in Beieren.
In 1951 werd een groot aantal straffen omgezet in lichtere straffen.
Zie ook T-4-euthanasieprogramma
Externe links Trial proceedings (first part) and Trial proceedings (second part) afkomstig van de Mazal bibliotheek Description van het Holocaust Memorial Museum The Nuremberg Trials: The Doctors Trial Uitgebreide online documentatie: aanklachten, verhoren, getuigenissen, vonnissen.
Literatuur Medizin ohne Menschlichkeit. Dokumente des Nürnberger Ärzteprozesses. Herausgegeben und kommentiert von Alexander Mitscherlich und Fred Mielke (1948, 1960).
Categorie:Geschiedenis van Duitsland Categorie:Geschiedenis van Frankfurt am Main Proces Categorie:Proces na de Tweede Wereldoorlog Categorie:Medische ethiek