thumb|260px|Het stadskantoor van Alkmaar, het oude stadhuis in de binnenstad is nog steeds in gebruik, maar de meeste publieksfuncties zijn naar het nieuw gebouwde stadskantoor langs het Noordhollandsch Kanaal verplaatst. In de volksmond heet het pand ook wel "het schip". Alkmaar () is een gemeente in de Nederlandse provincie Noord-Holland. De gemeente telt inwoners en heeft een totale oppervlakte van , waarvan land en water (, bron: CBSCSB StatLine – Opendata databank van het CBS).

De gemeente bestond tot eind 2014 uit de stad Alkmaar, (sinds oktober 1972) Oudorp en een deel van Koedijk en Sint Pancras. Sinds 2015 omvat de gemeente Alkmaar ook het grondgebied van de voormalige gemeenten Schermer en Graft-De Rijp. Sinds de fusie is de gemeente Alkmaar een fractie kleiner dan het aangrenzende Bergen, waarvan het gemeentehuis in de gemeente Alkmaar ligt. Zowel voor als na de fusie is Alkmaar de vijfde gemeente van Noord-Holland naar inwonertal, na Amsterdam, Haarlem, Zaanstad en Haarlemmermeer.

De gemeente ligt deels in Kennemerland en deels in West-Friesland. De stadskern van Alkmaar zelf ligt in Kennemerland, Alkmaar-Noord valt grotendeels onder West-Friesland. Het verstedelijkte gebied om Alkmaar neemt in de regio een belangrijke plaats in. Het vormt het centrum van het stedelijk gebied Alkmaar, met circa 300.000 inwoners. Met de omliggende gemeenten Bergen, Castricum, Dijk en Waard, Heiloo en Uitgeest wordt samengewerkt als Regio Alkmaar. De intentie was dat Heerhugowaard, Alkmaar en Langedijk het middelpunt zouden vormen onder de naam HAL-stad, en dat omringende gemeentes op verscheidene manieren zouden meewerken onder de naam BUCH-gemeentes (Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo). De HAL-stad wordt nu 'Streekstad' genoemd.

Fusies

Fusie op 1 januari 2015 Op 15 maart 2012 werd bekend dat de gemeente Graft-De Rijp met de gemeente Alkmaar wilde fuseren. Zij verkoos Alkmaar boven de gemeente Zaanstad. Deze keuze was opvallend omdat de gemeente niet aan Alkmaar grensde.Graft-De Rijp kiest Alkmaar als fusiepartner, Dichtbij.nl, 15 maart 2012 Op 21 juni 2012 werd bekend dat ook de gemeente Schermer met de gemeente Alkmaar wilde fuseren. Schermer verkoos Alkmaar boven de gemeente Heerhugowaard. Er is korte tijd sprake van geweest dat het dorp Oterleek mogelijk niet met Alkmaar zou gaan fuserenSchermer gaat fuseren met Alkmaar, Noordhollands Dagblad, 22 juni 2012. Gearchiveerd op 3 mei 2014., echter na een onderzoek onder inwoners van Oterleek bleek dat een meerderheid toch met Alkmaar en niet met Heerhugowaard samen wilde gaan.Inwoners Oterleek willen niet fuseren met Heerhugowaard, Groot Alkmaar Dichtbij, 4 oktober 2012. Gearchiveerd op 5 maart 2016. De fusie tussen Alkmaar, Schermer en Graft-De Rijp kreeg in januari 2015 haar beslag.

Overzicht fusies 1812 Broek op Langedijk Broek op Langedijk Oudorp

1817 Oudorp afscheiding van Broek op Langedijk

1-1-1970 Graft-De Rijp

De Rijp Graft

1-1-1970 Schermer

Oterleek Schermerhorn Zuid- en Noord-Schermer

1-10-1972 Alkmaar

Alkmaar Koedijk (gedeeltelijk) Oudorp

1-1-1979 Schermer

Schermer Ursem, Polder O

1-1-1993 Graft-De Rijp

Graft-De Rijp Markenbinnen (was gemeente Uitgeest) Starnmeer (was gemeente Akersloot)

1-1-1993 Schermer

Schermer Zuidschermer (was gemeente Akersloot)

1-1-2015 Gemeente Alkmaar

Alkmaar Graft-De Rijp Schermer

Kernen Plaatsnaam voormalige gemeente inwoners () Alkmaar Driehuizen Schermer Graft Graft-De Rijp Grootschermer Schermer Koedijk (deels) Markenbinnen Graft-De Rijp Noordeinde Graft-De Rijp Oost-Graftdijk Graft-De Rijp Oterleek Schermer Oudorp De Rijp Graft-De Rijp Schermerhorn Schermer Starnmeer Graft-De Rijp Stompetoren Schermer Ursem (Polder O) Schermer West-Graftdijk Graft-De Rijp Zuidschermer Schermer

Buurtschappen in de gemeente Alkmaar: Buurtschap ingedeeld bij plaats Bergermeer Alkmaar Kogerpolder (deels) Starnmeer Omval Alkmaar/Stompetoren Nieuwpoort Alkmaar (De) Nollen Alkmaar De Weijdt Koedijk

Politiek en bestuur Burgemeester De partijloze Anja Schouten is burgemeester sinds 23 juni 2021.Benoeming burgemeester Alkmaar

Gemeenteraad

Samenstelling van de gemeenteraad en colleges sinds 1986:Databank Verkiezingsuitslagen, Kiesraad. Geraadpleegd op 7 maart 2022.Gemeenteraadsverkiezingen – 1982 t/m 2021, Noord-Holland, nlverkiezingen.com. Geraadpleegd op 7 maart 2022.

+GemeenteraadszetelsPartij19861990199419982002200620102014*201820222026GL-PvdA - - - - - - - - - -9 GroenLinks - 5 5 5 3 3 4 4 6 5 PvdA12 9 7 9 8 11 7 6 4 3 D66 1 6 5 3 1 1 4 4 4 55 Belangen Alkmaarse Samenleving (BAS) - - - - - - - - 2 45 VVD 5 4 5 6 4 4 4 5 6 44 Onafhankelijke Partij Alkmaar (OPA) - - - - 8 5 7 10 6 54 FVD - - - - - - - - - 13 CDA 7 8 7 6 6 4 3 5 4 33 Leefbaar Alkmaar (LA) - - - - 4 2 3 3 2 32 PvdD - - - - - - - - 2 21 SeniorenPartij Alkmaar (SPA) - - - - - - - 2 2 21 Status Quo - - - - - - - - - -1 SP - - 2 4 3 5 3 - - 11 ChristenUnie - - - - - - - - 1 1 - TON - - - - - - 2 - - - - Om Alkmaar (OMA) - - - - - 1 - - - - - Stadsbelang 9 5 5 4 - - - - - - - CP'86 - - 1 - - - - - - - - PSP-PPR 2 - - - - - - - - - - CPN 1 - - - - - - - - - -Totaal37373737373737393939Opkomst 68,1% 54,7% 59,9% 54,1% 55,4% 54,7% 50,5% 42,5% 55,3%52,1% Grijs: in het college. Bij een verloop geldt links voor alleen het eerste college binnen de raadsperiode, rechts voor het tweede.

Topografie 500px|Topografisch kaartbeeld van de gemeente Alkmaar

Stedenbanden Alkmaar heeft vriendschapsbetrekkingen met de volgende steden: Bath (Verenigd Koninkrijk) Darmstadt (Duitsland) Troyes (Frankrijk) Tata (Hongarije) Bergama (Turkije) Uitenhage (Zuid-Afrika)

Zie ook Lijst van kerken in Alkmaar Lijst van rijksmonumenten in Alkmaar (gemeente) Lijst van gemeentelijke monumenten in Alkmaar (gemeente) Lijst van oorlogsmonumenten in Alkmaar Lijst van beelden in Alkmaar Lijst van burgemeesters van Alkmaar

Externe link Gemeente Alkmaar