thumb|et logo van Open Government Partnership
Het Open Government Partnership (OGP) is een multilateraal samenwerkingsverband van landen uit de hele wereld, gericht op het bevorderen van een 'open overheid'. Deelnemende landen committeren zich met hun lidmaatschap eraan om transparantie te bevorderen, burgerparticipatie te verhogen en corruptie tegen te gaan en om nieuwe technologieën in te zetten om overheden opener, effectiever en meer afrekenbaar te maken en de dienstverlening naar burgers te verbeteren. Op 20 september 2011 kwamen wereldleiders bij elkaar voor de lancering van het Open Government Partnership. In 2025 hadden zich 75 landen en 150 lokale overheden aangesloten.
Actieplannen Aangesloten landen moeten tweejaarlijks actieplannen maken, waarin zij middels concrete actiepunten (commitments) en mijlpalen aangeven hoe zij in de planperiode open overheid gaan bevorderen. De doelen moeten concreet en meetbaar worden geformuleerd. De landen rapporteren jaarlijks via zelfevaluatie over de stand van zaken.
Independent Reporting Mechanism Het Independent Reporting Mechanism (IRM) is een afdeling binnen OGP. Deze huurt lokale onafhankelijke onderzoekers, independent researchers, in om jaarlijks onafhankelijk te rapporteren over de voortgang en afronding van de actieplannen. Zij spreken daartoe uitgebreid met betrokken maatschappelijke organisaties, burgers en de organisaties die de actiepunten uitvoeren. Zij rapporteren aan IRM, die vervolgens het rapport opstelt. De conceptrapporten worden online geplaatst, waarna iedereen erop kan reageren. Pas na uitgebreide review en inspraak, worden de rapportages definitief.
Nederland Nederland sloot zich in 2012 aan bij OGP en heeft twee actieplannen afgerond. Deze zijn door het Independent Reporting Mechanism (IRM) van OGP onderzocht. De resultaten ervan bleven volgens de onafhankelijke rapporteurs (independent researchers) achter bij de verwachtingen. De reden was vooral dat de doelen die de Nederlandse overheid zichzelf had gesteld, te vaag waren om te controleren. Verslaglegging en verantwoording ontbraken soms volledig. Ook bleek dat de gestelde doelen in strijd met de regels van OGP werden ingeruild voor nieuwe initiatieven. Sommige actiepunten waren in het geheel niet uitgevoerd.
Het eerste Actieplan Open Overheid 2013-2014 bevatte achttien doelen. Uit het eerste rapport bleek dat een groot deel ervan onduidelijk en niet te onderzoeken was. In oktober 2015 stond in het eindrapport dat een aantal doelen was behaald, zoals de online wetgevingskalender. De meeste andere doelen bleken niet te onderzoeken of niet behaald. Na de afronding van het eerste actieplan besloot de overheid om twee planjaren over te slaan.
Het tweede Actieplan Open Overheid 2016-2018 bevatte negen doelen, waarin de prioriteiten van maatschappelijke organisaties en burgers voor open overheid amper terugkwamen. Het plan bevatte grotendeels nieuwe doelen, waarvan een aantal lokale. Omdat dit vanuit de rijksoverheid niet te verplichten viel, bleven naleving en rapportage achter. De volgens de regels van OGP verplichte consultatie van maatschappelijke organisaties is gedurende de looptijd niet gehouden. Aanbevelingen uit het eerste rapport van OGP werden niet overgenomen.
Uit het tussentijdse rapport over het tweede actieplan bleek dat ook in het tweede plan de controleerbaarheid van de uitvoering een groot probleem was. De focus van dat plan lag op open data. In september 2018 volgde een conceptrapportage van de independent researcher, waar een jaar later een definitief rapport op volgde.
Het derde actieplan 2018-2020 kwam in november 2018 definitief beschikbaar, met drie focusgebieden: registratie van lokale besluitvorming, versterken van transparante partijfinanciering en een pioniersnetwerk voor gemeenten.
Het vierde actieplan 2020-2022 kwam in december 2020 beschikbaar met 13 doelstellingen, die door IRM zijn teruggebracht tot 11, en bouwt deels voort op de doelstellingen van het derde plan. De rapportage concludeert dan 10 van de doelstellingen ook daadwerkelijk zijn gehaald en merkt op dat de implementatie is beïnvloed door de Coronapandemie die hiermee overlapte.
België België is niet aangesloten bij Open Government Partnership.
Externe link Open Government Partnership Artikel over zes jaar OGP in Nederland
Categorie:Internationale organisatie