Spikkelschijfje

Spikkelschijfje (Ascobolus) is een geslacht van schimmels dat behoort tot de familie Ascobolaceae van de ascomyceten. Tot het geslacht behoren 99 soorten, waarvan de meeste op uitwerpselen groeien. Het geslacht is in 1796 beschreven door Christian Hendrik Persoon.An update on the genera Ascobolus and Saccobolus with keys and descriptions of three coprophilous species, new to Italy

De gesegmenteerde schimmeldraden zijn vertakt. De compartimenten van het mycelium bestaan uit meer cellen met kernen maar zonder celwanden (coenocytisch). In elk compartiment kunnen tien of meer kernen voorkomen, maar het eindcompartiment heeft meestal minder kernen. Het mycelium is zeer bleek tot bijna wit. De tussenwanden van de schimmeldraden zijn ringvormig met een centrale opening. Bij een opening liggen een tot vijf kleine, ronde, lichtbrekende lichaampjes, de zogenoemde Woronin-lichaampjes, die bij breuk voorkomen dat het protoplasma van de aanliggende compartimenten wegstroomt.

Oidia zijn waargenomen bij A. furfuraceus, A. denudatus en A. crenulatus. Oidia zijn sporen, die ontstaan doordat de schimmeldraad bij de tussenwanden van de compartimenten in stukken breekt. Bij A. carbonarius zijn kleine conidia op vertakte schimmeldraden gevonden.

Het ascocarp is meestal een apothecium. Het apothetium bij de soorten A. lignatilis (gesteeld spikkelschijfje), A. constantinii en A. michaudii staat op een steel. Bij de soorten A. crenulatus, A. epimyces, A. lineolatus, A. singeri en A. foliicola is de steel soms zeer kort en lijkt dan meer op een versmalde basis.

Soorten uit het geslacht Spikkelschijfje schieten de ascosporen met een slijmlaag in de turbulente luchtzone boven de bodem weg met behulp van een sporenkanon. De 'loop' van het sporenkanon, het sporenzakje, wordt met behulp van een lenzensysteem door de lichtinval gericht. In de laatste fase van de rijping van het sporenzakje neemt deze via osmose veel water op, zwelt daardoor op en rekt de elastische wand van het sporenzakje soms sterk uit.

Soorten Volgens Index Fungorum telt het geslacht 99 soorten (peildatum maart 2023): Soortnaam Auteur(s) Publicatiejaar Ascobolus albidus (Bleek spikkelschijfje) P. Crouan & H. Crouan 1858 Ascobolus albinus Seaver 1916 Ascobolus americanus (Cooke & Ellis) Seaver 1928 Ascobolus asininus Cooke & Massee 1893 Ascobolus bahiensis Dokm. & Ranalli 1995 Ascobolus barbatus Massee & Crossl. 1894 Ascobolus behnitziensis (Groot spikkelschijfje) Kirschst. 1906 Ascobolus biguttulatus Ranalli & Gamundí 1975 Ascobolus bistisii Gamundí & Ranalli 1966 Ascobolus bohemicus Klika 1922 Ascobolus bonaerensis Dokm., Giménez, Cinto & Ranalli 2004 Ascobolus brantophilus (Ganzenmestspikkelschijfje) Dissing 1989 Ascobolus brassicae (Rondsporig spikkelschijfje) P. Crouan & H. Crouan 1857 Ascobolus brunneus Cooke 1867 Ascobolus cainii Brumm. 1967 Ascobolus calesco A.E. Bell & Mahoney 2007 Ascobolus campanensis Dokm., Giménez, Cinto & Ranalli 2004 Ascobolus carbonarius (Brandplekspikkelschijfje) P. Karst. 1870 Ascobolus carletonii Boud. 1913 Ascobolus castaneus Teng 1940 Ascobolus castorensis Aas 1977 Ascobolus cervinus Berk. & Broome 1876 Ascobolus crenulatus (Olijfgeel spikkelschijfje) P. Karst. 1868 Ascobolus crosslandii Boud. 1898 Ascobolus cuniculorum Bat. & Pontual 1948 Ascobolus dadei A.E. Bell & Mahoney 2005 Ascobolus degluptus (Bolrond spikkelschijfje) Brumm. 1967 Ascobolus demangei (Zwartwordend spikkelschijfje) Pat. 1913 Ascobolus densereticulatus J. Moravec 1970 Ascobolus denudatus (Glad spikkelschijfje) Fr. 1822 Ascobolus doliiformis Kobayasi 1967 Ascobolus egyptiacus Mouch. 1977 Ascobolus elegans (Elegant spikkelschijfje) J. Klein 1870 Ascobolus epimyces (Tonvormig spikkelschijfje) (Cooke) Seaver 1928 Ascobolus ferrugineus Ranalli & Forch. 1979 Ascobolus foliicola (Bladspikkelschijfje) Berk. & Broome 1873 Ascobolus furfuraceus Pers. 1794 Ascobolus fushanus Yei Z. Wang & Brumm. 1997 Ascobolus gamundiae Dokm. & Ranalli 1995 Ascobolus geophilus (Kleispikkelschijfje) Seaver 1916 Ascobolus globularis Rolland 1888 Ascobolus gollanii Henn. 1901 Ascobolus gomayaprya M. Niranjan & V.V. Sarma 2018 Ascobolus grandis Velen. 1934 Ascobolus grandisporus S. Tello & Delpont 2017 Ascobolus groenlandicus Dissing 1989 Ascobolus hansenii M.D. Paulsen & Dissing 1980 Ascobolus hawaiiensis (Grootsporig spikkelschijfje) Brumm. 1967 Ascobolus immersus (Slijmspoorspikkelschijfje) Pers. 1794 Ascobolus indicus Sanwal 1953 Ascobolus latus Penz. & Sacc. 1902 Ascobolus leporinus Velen. 1939 Ascobolus leveillei P. Crouan & H. Crouan 1867 Ascobolus lignatilis (Gesteeld spikkelschijfje) Alb. & Schwein. 1805 Ascobolus lineolatus Brumm. 1967 Ascobolus macrosporus P. Crouan & H. Crouan 1857 Ascobolus magnificus B.O. Dodge 1912 Ascobolus mancus (Rehm) Brumm. 1967 Ascobolus marchicus Benkert 2010 Ascobolus masseei Sacc. & P. Syd. 1899 Ascobolus michaudii (Konijnenmestspikkelschijfje) Boud. 1907 Ascobolus minor Velen. 1934 Ascobolus minutus (Kleinste spikkelschijfje) Boud. 1888 Ascobolus mirabilis P.A. Dang. 1907 Ascobolus moellerianus Henn. 1902 Ascobolus nairobiensis Mungai & K.D. Hyde 2012 Ascobolus nigricans Velen. 1947 Ascobolus nodulosporus Brumm. 1967 Ascobolus notatus Bat. & A.F. Vital 1955 Ascobolus orientalis (Pat.) Le Gal 1953 Ascobolus pani Velen. 1934 Ascobolus parasiticus Wolk 1914 Ascobolus perdicinus Velen. 1934 Ascobolus perforatus Brumm. 1981 Ascobolus perplexans (Vals mestspikkelschijfje) Massee & E.S. Salmon 1901 Ascobolus pezizoides Pers. ex J.F. Gmel. 1792 Ascobolus phasaneus Velen. 1934 Ascobolus pseudocainii Prokhorov 1990 Ascobolus quezelii Faurel & Schotter 1966 Ascobolus reticulatus Brumm. 1967 Ascobolus rhytidosporus Brumm. 1979 Ascobolus roseopurpurascens (Wijnrood spikkelschijfje) Rehm 1895 Ascobolus saccharifer Brumm. 1967 Ascobolus scatigenus (Berk. & M.A. Curtis) Brumm. 1967 Ascobolus schweersii Maas Geest. 1954 Ascobolus serbicus Henn. & Ranoj. 1902 Ascobolus siamensis Brumm. 1967 Ascobolus singeri Brumm. 1967 Ascobolus stictoideus (Ruwsporig spikkelschijfje) Speg. 1879 Ascobolus striatopunctatus Boud. 1907 Ascobolus striisporus (Ellis & Dearn.) Seaver 1928 Ascobolus subalpinus S.C. Kaushal & K.S. Thind 1983 Ascobolus subglobosus Seaver 1916 Ascobolus terrestris Brumm. 1984 Ascobolus tsavoensis Mungai & K.D. Hyde 2012 Ascobolus ursinus Prokhorov 1991 Ascobolus viridis (Bosspikkelschijfje) Curr. 1863 Ascobolus winteri Rehm 1895 Ascobolus xylophilus Seaver 1911

Externe links

Roobeek, C.F. 2015. Ascomyceten op mest in de duinen van Noord-Kennemerland 2004 t/m 2013. RO-rapo 15/8. Bergen NH Foto's Johannes van Brummelen, A world-monograph of the genera Ascobolus and Saccobolus (Ascomycetes, Pezizales), 1967, Proefschrift Johannes van Brummelen, A world-monograph of the genera Ascobolus and Saccobolus (Ascomycetes, Pezizales), 1967, Proefschrift. Deel met afbeeldingen

Categorie:Ascobolaceae Categorie:Schimmelgeslacht

Spikkelschijfje

Bron en licentie