Ana Brnabić (Servisch: Ана Брнабић) (Belgrado, 29 juni 1975) is een Servisch politica van de Servische Progressieve Partij. Sinds 2024 is zij voorzitter van de Nationale Vergadering (het Servische parlement) en sinds september 2026 waarnemend president van Servië. Eerder was zij van 2017 tot 2024 de eerste vrouwelijke premier van haar land.
Carrière Brnabić studeerde bedrijfswetenschap aan de Northwood University in Michigan en behaalde haar MBA aan de Universiteit van Hull. Hierna werkte ze voor diverse internationale organisaties zoals het United States Agency for International Development, alsmede voor ontwikkelingsorganisaties en Servische staatsbedrijven. In augustus 2016 werd Brnabić de Servische minister van Openbaar Bestuur en lokale autonomie in het kabinet van premier Aleksandar Vučić. Ze was ook voorzitter van de gouvernementele adviesraad voor innovatief ondernemerschap en informatietechnologie, en tevens voorzitter van de adviesraad voor nationale minderheden. Daarnaast was ze vicevoorzitter van de adviesraad voor hervorming van het openbaar bestuur.
Premierschap Ondanks haar nog geringe politieke ervaring werd Brnabić op 15 juni 2017 door Aleksandar Vučić, inmiddels president, voorgedragen voor het premierschap van Servië.Conservatieve Servië krijgt een openlijk lesbische premier (VRT Nieuws, 16 juni 2017) Aangezien Brnabić openlijk uitkomt voor haar lesbische seksuele gerichtheid, werd haar kandidatuur in conservatieve kringen, waaronder de Servisch-Orthodoxe Kerk, kritisch ontvangen. Homoseksualiteit wordt in Servië nog vaak als een taboe beschouwd. Kritiek kwam er echter ook van liberalen, die vermoedden dat president Vučić haar vooral naar voren schoof om gunstig voor de dag te willen komen bij de Europese Unie. Vučić verklaarde daarop dat zijn keus voor Brnabić niets te maken had met haar geaardheid, maar vooral met haar professionele kwaliteiten en haar loyale houding jegens hem. Brnabić keurde op haar beurt de vele aandacht voor haar persoonlijke geaardheid af. Ze liet weten de nadruk te willen leggen op haar politieke prestaties en beschouwt zichzelf niet als Lgbt-activist.De premier van Servië is wel lesbisch, maar niet pro-gay (De Morgen, 17 september 2022)
De benoeming van Brnabić werd na twee weken goedgekeurd door de Nationale Vergadering van Servië. Hiermee werd Brnabić de eerste vrouwelijke premier in de geschiedenis van het land. Ze was tevens de vijfde openlijk homoseksuele regeringsleider ter wereld en de eerste van Zuid- en Oost-Europa.
Brnabić, die vloeiend Engels en Russisch spreekt, staat bekend als een voorstander van een Servisch lidmaatschap van de EU, maar ook van het behouden van de Servische banden met Rusland. Aanvankelijk was zij een onafhankelijke politica en behoorde ze niet tot een officiële politieke partij, maar in 2019 sloot ze zich aan bij de Servische Progressieve Partij (SNS) van president Vučić. In 2021 werd ze vicevoorzitter van die partij.
Zowel na de parlementsverkiezingen van 2020 als die van 2022 werd Brnabić herkozen als premier. Ze leidde in totaal drie kabinetten. Zowel haar eerste als haar tweede kabinet bestond uit ministers van zes verschillende partijen en enkele onafhankelijken. In haar eerste jaren als premier lagen haar prioriteiten voornamelijk bij onderwijs, economische groei en milieubeleid, terwijl haar tweede regeerperiode (2020–2022) vooral in het teken stond van de strijd tegen de coronapandemie, die in Servië ruim 18.000 doden eiste. Haar derde kabinet regeerde van 2022 tot 2024.
Hoewel de uitvoerende macht volgens de Servische grondwet bij de premier en zijn of haar regering moet liggen, lag de werkelijke macht gedurende de regeerperiode van Brnabić in handen van president Vučić.
Parlementsvoorzitter en waarnemend president In maart 2024 trad Brnabić af als premier vanwege haar benoeming tot voorzitter van de Nationale Vergadering (het parlement van Servië). Het premierschap werd op 2 mei 2024 overgenomen door SNS-voorzitter Miloš Vučević.
Conform de Servische grondwet is de parlementsvoorzitter de eerste in lijn van opvolging voor het presidentschap, wanneer de zittende president zijn functie niet meer kan uitvoeren of deze vrijwillig neerlegt. Toen president Vučić in september 2026 voortijdig aftrad, nam Brnabić daarom automatisch zijn taken op zich. Ze werd daarmee het eerste vrouwelijke staatshoofd van Servië sinds Slavica Đukić Dejanović in 2012. Vučić stapte op omdat hij het einde van zijn wettelijke ambtstermijn als president zag naderen en zich wilde concentreren op de parlementsverkiezingen, waarbij hij zich opnieuw verkiesbaar stelde voor het premierschap.Waarom neemt Servische president Aleksandar Vučić ontslag? "Heeft al nieuwe job op het oog" (VRT Nieuws, 29 juni 2026)
Brnabić neemt het presidentschap waar tot en met de nationale verkiezingen, die binnen drie maanden gehouden moeten worden.
Gezin Brnabić heeft een relatie met haar vriendin Milica Đurđić, die in 2019 beviel van een zoon.Partner van lesbische premier Servië bevalt van zoon (NOS, 20 februari 2019)
Categorie:Servisch politicus Categorie:Servisch minister Categorie:Premier van Servië Categorie:President van Servië