De klasse van heischrale graslanden (Nardetea) is een klasse van syntaxa die graslanden omvat op relatief zure, oligotrofe bodems. De vegetatie bestaat overwegend uit grassen, grasachtige planten en kleinbloemige kruiden.
Vegetatie uit deze klasse kan in optimale omstandigheden zeer soortenrijk worden en zeldzame bloeiende planten als orchideeën en gentianen tellen.
Naamgeving en codering Synoniemen Syntaxoncode voor Nederland (rVvN): r19 BWK-karteringscodes: ha, hmo, hn Natura2000-habitattypecode (EU-code): H6230* Corine biotope: 35 Dry siliceous grasslands
De wetenschappelijke naam Nardetea is afgeleid van de botanische naam van borstelgras (Nardus stricta).
Fysiognomie De klasse van heischrale graslanden omvat relatief dichte, laagblijvende graslandgemeenschappen. Dwergstruiken kunnen (voor een grasland) nog vrij goed vertegenwoordigd zijn in de kruidlaag, maar ze zijn nooit zo dominant als bij dwergstruwelen zoals in de klasse van droge heiden.
In de kruidlaag zijn grassen als borstelgras en tandjesgras en grasachtige planten als pilzegge dominant, met daarnaast kleinbloemige overblijvende kruiden als tormentil, liggend walstro en stijve ogentroost. Zeldzaamheden als groene nachtorchis, herfstschroeforchis, klokjesgentiaan en valkruid maken deze vegetatie zeer divers.
De moslaag is weinig opvallend en evenmin divers.
Ecologie De klasse van heischrale graslanden omvat plantengemeenschappen van droge tot natte, relatief zure tot neutrale en relatief oligotrofe bodems. Ze wijzen op de aanwezigheid van leem, klei of veen in de bodem, of op verrijking via het grondwater of door dieren.
Meestal gaat het om vegetatie in overgangszones, zoals in droogdalen, op de grens tussen droge en natte plaatsen, of op overgangen van natte heide naar blauwgraslanden. In heidegebieden zijn het dikwijls plaatsen met enige mate van verstoring en/of verrijking, zoals wegbermen en langs veetrekroutes en op plaatsen waar regelmatig gemaaid, beweid, geplagd, afgebrand of begrazen wordt.
Vegetatiezonering In de vegetatiezonering vormt vegetatie uit de klasse van heischrale graslanden vaak contactgemeenschappen met dwergstruwelen uit de klasse van droge heiden of graslanden uit het verbond van biezenknoppen en pijpenstrootje. Als microgemeenschap kan men op kleine steentjes tussen en langs heischrale graslanden de associatie van kleine blauwkorst vinden.
Onderliggende syntaxa in Nederland en Vlaanderen De klasse van heischrale graslanden wordt in Nederland en Vlaanderen vertegenwoordigd door maar één orde en één verbond. In totaal omvat de klasse alhier vijf associaties.
orde van heischrale graslanden (Nardetalia) verbond van heischrale graslanden (Violion caninae) associatie van liggend walstro en schapengras (Galio-Festucetum ovinae) associatie van klokjesgentiaan en borstelgras (Gentiano pneumonanthes-Nardetum) associatie van maanvaren en vleugeltjesbloem (Botrychio-Polygaletum) associatie van betonie en gevinde kortsteel (Betonico-Brachypodietum) associatie van hondsviooltje en gewoon struisgras (Polygalo vulgaris-Nardetum)
rompgemeenschap met borstelgras (RG Nardus stricta-[Nardetea]) rompgemeenschap met bochtige smele (RG Avenella flexuosa-[Nardetea/Calluno-Ulicetea])
Diagnostische taxa in Nederland en Vlaanderen In de onderstaande synoptische tabel staan de belangrijkste diagnostische taxa voor de klasse van heischrale graslanden in Nederland en Vlaanderen.
Kruidlaag Diagnostiek Triviale naam Botanische naam Opmerking klassekentaxa borstelgras Nardus stricta valkruid Arnica montana rozenkransje Antennaria dioica veldgentiaan Gentianella campestris liggende vleugeltjesbloem Polygala serpyllifolia bosogentroost Euphrasia nemorosa tormentil Potentilla erecta pilzegge Carex pilulifera gelobde maanvaren Botrychium lunaria dichte veldbies Luzula congesta begeleidende taxa gewone veldbies Luzula campestris differentiërend t.o.v. r20 rood zwenkgras Festuca rubra differentiërend t.o.v. r20 gewoon struisgras Agrostis capillaris differentiërend t.o.v. r20 struikhei Calluna vulgaris schapenzuring Rumex acetosella veelbloemige veldbies Luzula multiflora gewone dophei Erica tetralix bochtige smele Avenella flexuosa pijpenstrootje Molinia caerulea Moslaag Diagnostiek Triviale naam Botanische naam Opmerking begeleidende taxa gewoon gaffeltandmos Dicranum scoparium
Fotogalerij
Externe links Nardetea op FloraVeg.EU
Heischrale graslanden Categorie:Grasland